Het volgende kabinet moet duidelijke keuzes maken om onze land- en tuinbouw, de miljoenen landbouwdieren in Nederland en de natuur weer perspectief te geven. Daar is draagvlak voor in het hart van de Nederlandse politiek.
Dat bijkt uit meerdere duurzaamheidsoverleggen die Liberaal Groen het afgelopen jaar heeft gevoerd met de aan ons verwante afdelingen, netwerken en werkgroepen van CDA, D66 en GroenLinks-PvdA.
We zijn het weliswaar niet altijd eens over het ‘hoe’ en ‘waarom’, maar delen een optimisme over wat mogelijk is. En een gevoel van urgentie om uit de impasse te komen. We willen niet doormodderen; het is tijd voor doorbraken.
Duurzaamheidsoverleggen
Eind 2024 is, op initiatief van de D66 thema-afdeling Duurzaam, het Duurzaamheidsoverleg Politieke Partijen (DoPP) hervat. Er worden sindsdien twee duurzaamheidsoverleggen gevoerd: één over energie, waar vanuit Liberaal Groen Jasper de Vries aan deelneemt; en één over landbouw en voedsel, waar Nick Ottens meepraat. Ook het CDA Duurzaamheidsnetwerk en de relevante werkgroepen van GroenLinks-PvdA doen mee. In 2017 en 2021 leidde het DoPP tot aanbevelingen voor het regeerakkoord.
Het duurzaamheidsoverleg energie heeft (nog) niet tot inhoudelijke overbrugging geleid. Over privaat versus publiek belang in de warmtetransitie verschillen de partijen bijvoorbeeld van mening. Het overleg over landbouw en voedsel daarentegen heeft een gezamenlijke handreiking voor het regeerakkoord opgeleverd, dat door de deelnemers afzonderlijk met de vier Tweede Kamerfracties is gedeeld.
Over de gesprekken
Nick heeft de gesprekken gevoerd op basis van de inbreng en amendementen van Liberaal Groen op de VVD-verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamer van 2023 en 2025 en voor het Europees Parlement van 2024. De andere leden van het bestuur en ons Team Voedsel hebben in verschillende fases feedback geleverd op de conceptteksten. Tussentijds zijn ook het hoofdbestuur en de voorzitters van andere thematische netwerken op de hoogte gebracht en gehouden van het proces.
Leden van NSC en Volt hebben aan enkele, maar niet alle, gesprekken deelgenomen. Ook BBB en ChristenUnie waren uitgenodigd om mee te praten. JA21 en PVV kennen (nog) geen specialistische of thematische afdelingen of netwerken.
Elkaar iets gunnen
Het doel van het duurzaamheidsoverleg is niet om elkaar te overtuigen, maar om af te tasten waar onze partijen elkaar zouden kunnen vinden. We hebben geen onderhandelingen gevoerd of standpunten uitgeruild, maar zijn wel bereid geweest om elkaar af en toe iets te gunnen.
Die geest geven we graag mee. Want het is onze ervaring van een jaar met elkaar praten dat zo het nodige vertrouwen en gevoel van gezamenlijke verantwoordelijkheid groeit om de knopen door te hakken die volgens ons nodig zijn.
Het is nu aan onze fracties om de echte onderhandelingen aan te gaan. Wij wensen de Tweede Kamerleden daarbij alle succes, en hopen natuurlijk dat ons stukje ‘voorwerk’ van pas komt!